Community-Led Local Development (CLLD), Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία των Τοπικών Κοινοτήτων
Η πρώτη εφαρμογή των προγραμμάτων Τοπική Ανάπτυξη με την Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤoΚ) στον τομέα της Αλιείας στη χώρα μας, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έγινε κατά την προγραμματική περίοδο 2007 – 2013 και αποτέλεσε την αρχή μίας νέας προσέγγισης στην πολιτική αλιευτικής ανάπτυξης των παράκτιων περιοχών. Κατά την προγραμματική περίοδο 2014 – 2020, για την προσέγγιση ΤΑΠΤοΚ διατηρήθηκε το βασικό στοιχείο της «εκ των κάτω προς τα άνω» προσέγγισης (bottom-up approach) στο σχεδιασμό πολυτομεακών τοπικών στρατηγικών, ενώ παράλληλα δόθηκε η δυνατότητα της πολυταμειακής προσέγγισης με ταυτόχρονη διεύρυνση των περιοχών εφαρμογής.
Η ΤΑΠΤοΚ αποτελεί μια σύγχρονη προσέγγιση στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της Ε.Ε., η οποία χαίρει ευρείας αποδοχής και στον αλιευτικό τομέα. Η υλοποίηση μέτρων ανάπτυξης σε τοπικές αλιευτικές περιοχές μπορεί να επιφέρει πραγματική διαφορά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων στις περιοχές αυτές, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξεύρεση καινοτόμων απαντήσεων σε παλαιά και νέα προβλήματα του αγροτικού/αλιευτικού χώρου και να καταστεί ένα σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη ευημερούντων τοπικών ικανοτήτων, εισάγοντας νέους τρόπους ικανοποίησης των αναγκών των περιοχών αυτών.
Οι βασικές αρχές στην εφαρμογή των προγραμμάτων ΤΑΠΤοΚ εξακολουθούν να είναι και στην περίοδο 2021 – 2027 οι εξής:
• Στρατηγικές ανάπτυξης σε τοπική βάση, που προορίζονται για σαφώς χωρικά προσδιορισμένες περιοχές.
• Τοπικές εταιρικές σχέσεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα, καλούμενες «Ομάδες Τοπικής Δράσης» (ΟΤΔ).
• Προσέγγιση «εκ των κάτω προς τα άνω», με εξουσία λήψης αποφάσεων για τις Ομάδες Τοπικής Δράσης όσον αφορά στην εκπόνηση και εφαρμογή μιας στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης.
• Πολυτομεακό σχεδιασμό και εφαρμογή της στρατηγικής με βάση την αλληλεπίδραση μεταξύ φορέων προκειμένου να υλοποιηθούν έργα σε διάφορους τομείς της τοπικής οικονομίας.
Κατά την προγραμματική περίοδο 2021-2027 η προσέγγιση ΤΑΠΤοΚ θα αποτελέσει, για μια ακόμα φορά, ένα βασικό εργαλείο ανάπτυξης των παράκτιων αλιευτικών περιοχών, ως ξεχωριστή Προτεραιότητα του «Προγράμματος Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια & Θάλασσα 2021 – 2027» (ΠΑλΥΘ 2021 – 2027) για το 14% των πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ).
Μετά από σχετική Πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο της Προτεραιότητας 3 «ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΜΙΑΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ, ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΛΙΕΙΑΣ & ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ» του ΠΑλΥΘ 2021 – 2027, ο συνεργατικός σχηματισμός που διαμορφώθηκε με την συνεεγασία των 3ων Αναπτυξιακών Εταιρειών/ΟΤΔ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων υπέβαλλαν από κοινού πρόταση για την Αλιευτική Ζώνη «ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ», η οποία αφορά το σύνολο των νησιών της περιφέρειάς μας.
Με βάση την υπ. αριθμ. 872/10.04.2024 Απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εγκρίθηκε το Τοπικό Πρόγραμμα CLLD-ΤΑΠΤοΚ ΑΛΙΕΙΑΣ 2021-2027, με επικεφαλής εταίρο το ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΗΣ και συνολική εγκεκριμένη Δημόσια Δαπάνη 5.950.000,00 ευρώ.
Βασικός θεματικός στόχος είναι η βιώσιμη ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών, με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αλιευτικού τομέα και τη διαφοροποίηση των τοπικών κοινοτήτων, αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματα της γαλάζιας οικονομίας και ενισχύοντας τους περιβαλλοντικούς, πολιτιστικούς, κοινωνικούς και ανθρώπινους πόρους.
Το πρόγραμμα τοπικής στρατηγικής περιλαμβάνει επτά (7) Ειδικούς Στόχους (Ε.Σ.):
Ε. Σ. 1: Αύξηση ανταγωνιστικότητας του αλιευτικού τομέα
Ε. Σ. 2: Διαφοροποίηση δραστηριοτήτων της παράκτιας οικονομίας και αύξηση της απασχόλησης
Ε. Σ. 3: Εμπλουτισμός και αναβάθμιση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος
Ε. Σ. 4: Προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος των παράκτιων περιοχών
Ε. Σ. 5: Βελτίωση ποιότητας ζωής του τοπικού πληθυσμού
Ε. Σ. 6: Ενδυνάμωση του τοπικού κοινωνικού ιστού
Ε. Σ. 7: Διατήρηση και βελτίωση των πολιτιστικών στοιχείων της περιοχής
Αρμόδιοι φορείς για την εφαρμογή του προγράμματος τοπικής στρατηγικής είναι οι εξής:
α. Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΛΥΘ που είναι ο αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο εφαρμογής των στρατηγικών ΤΑΠΤοΚ
β. Το εταιρικό σχήμα με επικεφαλής εταίρο το ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΗΣ και συνεργαζόμενους εταίρους την ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΕ ΟΤΑ και το ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, είναι υπεύθυνο για την ορθή και σύννομη εφαρμογή του τοπικού του προγράμματος.